سخن از كورش است و از پاک ‌اندیشه‌ای كه به مخالف خود نیز آزادی اندیشه، باور زندگی، جابه‌جایی شغل، آرامش و آسایش را روا و سزا می‌داشت. کورش نماینده و مظهر دوستی و آشتی میان کشورها در دنیای خونخواری و بربریت پیش بوده، و دموکراسی و آزادگی این رادمرد تاریخ، زبانزد تاریخ نگاران و دانشمندان برجسته جهان است. او به زنان، كودكان و بیماران نگاهی مهرآمیز داشت؛ به گونه‌ای كه وقتی می‌بیند زنی مصری باردار است و به دشواری كار می‌كند، فرمان می‌دهد همه زنان كارگر دو ماه پیش از تولد كودک خود و شش ماه پس از آن در حالی كه از دستمزدشان بهره‌مندند، به استراحت بپردازند. شاید این نخستین بیمه اجتماعی باشد. اكنون به سده‌های پیش از میلاد بنگریم كه بیش از سه‌هزار سال برگ بر آن افزوده شده. ولی هنوز در كتیبه‌های هخامنشی از این فرمانروای دادگر با نام «كورو» و در نسخه ایرانی با واژه «كوارش» یاد شده است. در كتاب مقدس تورات «كورش» و در زبان یونانیان «كوروس» و در فرهنگ رمی‌های مسیحی «سیروس» یادآور نام ابرمردی است كه خودخواهی را مردود دانست و فزون‌طلبی را بیهوده انگاشت. او به آرامش و آسایش انسانی اندیشیده و در اندیشه ماندگار ساختن نام و نشان خود نبوده. كورش در سال ۵۳۹ پیش از میلاد در فرمانی كه بر پیامگران سفالین نگاشته شده، آزادی، آبادی و روشنایی را برای همه مردمان سرزمین‌های دور و نزدیک هخامنشی خواستار بود. فرمانگری كه نزدیک به یک سوم زمین‌های شناخته‌شده آن زمان زیر فرمانش بود و هیچ قدرتی یارای مقابله با او را نداشت. با این همه می‌نگارد: «فرمان دادم كه همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و آنان را به علت باورشان نیازارند؛ فرمان دادم كه هیچ‌كس از شهربانان، اهالی شهر را از هستی ساقط نسازند...»